Online Giresun Platformu
Ordu’nun Altınordu ilçesinde yaşayan Türkay Yavaş, Karadeniz Bölgesi’nde körüklü çizme yapan tek usta olarak geleneksel zanaatı yaşatıyor. Türkiye genelinde ise Ege Bölgesi’nde yalnızca bir–iki usta bu kültürel mirası sürdürüyor. Körüklü çizme yapımı, ustalarının azalması ve genç kuşakların ilgisizliği nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bu nadide zanaat, bölgesel kimlik ve kültürel miras açısından büyük öneme sahip.
Geçmişte asalet ve zenginliğin simgesi olan akordeon körüklü çizmeler, günümüzde yayla şenlikleri, folklor gösterileri, Hıdırellez ve Mayıs Yedisi kutlamaları, at yarışları ve düğünlerde geleneksel kıyafetlerin vazgeçilmez parçaları arasında yer alıyor. Tamamen hakiki deri ve köseleden üretilen çizmelerin yapımı yaklaşık 15 gün sürüyor. Taban malzemesi tercihe göre değişiyor; kösele tabanlı ve alternatif taban kullanılan modeller arasında fiyat farkı bulunuyor. Çizmelerin her bir aşaması, kalıp çıkarma, deri kesimi, körük yapımı, dikiş ve taban montajı dahil olmak üzere tamamen el işçiliği ile gerçekleştiriliyor.
1974’te kunduracılıkla mesleğe başlayan Yavaş, körüklü çizmelere duyduğu ilgi sayesinde mesleğin izini sürmeye başladı. Karadeniz’de işi bırakan son ustadan sonra, Ege Bölgesi’nde Mustafa Karpuzcu’dan eğitim aldı ve kendi bilgi birikimi ile bu zanaatı yeniden canlandırdı. Son 22 yıldır yalnızca körüklü çizme üretimine odaklanan Yavaş, her çifti özenle hazırlayarak hem bölgesel kimliği hem de el emeği kültürünü geleceğe taşıyor.
2015’te 28. Ahilik Haftası kapsamında “Yılın Ahisi” seçilen Türkay Yavaş, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanına da layık görüldü. Yavaş’ın çalışmaları, Karadeniz’in tek temsilcisi olarak bölgesel zanaatın yaşatılmasında kritik bir rol oynuyor. Ege Bölgesi’ndeki birkaç usta ile birlikte Türkiye’de bu kültürel mirası geleceğe taşıyan sayılı kişilerden biri olarak öne çıkıyor.
Körüklü çizme, sadece bir ayakkabı değil; geçmişin izlerini taşıyan, bölgesel kimliği yansıtan ve el emeğini ön plana çıkaran bir kültürel değer. Türkay Yavaş, bu zanaatı yaşatarak hem bölgesel hem de ulusal kültürel mirasa önemli bir katkı sağlıyor.
Haber: Yavuz Kayacık