Online Giresun Platformu
Anadolu irfan geleneğinin tarihsel sürekliliği içinde şekillenen Çağırgan Ocağı, uluslararası düzeyde ilk kez kapsamlı bir ilmî toplantıyla ele alınacak. “Anadolu İrfan Geleneği ve Çağırgan Ocağı” başlıklı sempozyum, 14–15 Mayıs 2026 tarihlerinde Giresun Üniversitesi’nin ev sahipliğinde yapılacak.
Giresun Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nin paydaşlığında düzenlenecek olan sempozyumda, XIII. yüzyıldan itibaren Anadolu’nun İslamlaşma ve kültürel inşa süreçlerinde etkili olan sûfî zümreler arasında önemli bir yere sahip olduğu değerlendirilen Çağırgan Ocağı; tarih, tasavvuf ve toplumsal yapı ekseninde disiplinler arası bir yaklaşımla masaya yatırılacak. Arşiv belgeleri, vakıf kayıtları ve sözlü tarih verileri ışığında yapılacak sunumlarla, bu geleneğin tarihsel kökeni ve bölgesel etkisi ilk kez geniş çaplı biçimde tartışmaya açılacak.
Anadolu coğrafyası, XIII. yüzyıldan itibaren Türkistan ve Horasan havzalarından gerçekleşen yoğun göç hareketleriyle birlikte yalnızca demografik değil; kültürel, iktisadî ve manevî anlamda da köklü bir dönüşüm süreci yaşamıştı. Bu süreçte zanaatkârlar ve tüccarların yanı sıra din âlimleri ve mutasavvıflar da Anadolu’ya gelerek yeni yerleşim alanlarının oluşumunda etkin rol üstlendi. Tekke ve zaviyeler, hem dinî hayatın hem de toplumsal düzenin merkezleri hâline geldi.
Sempozyumda, Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere Giresun, Alucra, Gümüşhane, Erzincan ve Kelkit Vadisi çevresinde tarihî izleri bulunan Çağırgan ailesi, nisbesi ve kültürünün bölgesel maneviyat üzerindeki etkileri ele alınacak. Osmanlı arşivlerinde XV. yüzyıldan itibaren rastlanan “Çağırgân” ifadesinin dinî ve sosyal yapı içindeki yeri, ilmî yöntemlerle değerlendirilecek.
Hz. Peygamber (s.a.s.) soyuna mensup oldukları rivayet edilen topluluğun; vakıf temelli tekke, zaviye ve şifahaneler kurduğu, Üveysî, Yesevî ve Halvetî-Şâbânî geleneklerinden beslenen faaliyetler yürüttüğü ifade ediliyor. Seyyid Mahmud Çağırgân Veli ve İsmail Hakkı Çağırgânî gibi isimler etrafında şekillenen bu manevî çevrenin, Osmanlı dönemi maneviyatında bir “ocak” işlevi gördüğü değerlendiriliyor. Ancak söz konusu yapının tasavvufî kimliği, kronolojik sürekliliği ve coğrafî yayılımı hâlen araştırmaya açık konular arasında yer alıyor.
İlk ilmî toplantı olma özelliğini taşıyan sempozyumun temel hedefi; Çağırgan Ocağı’na dair mevcut bilgileri sistematik biçimde bir araya getirmek, yeni belge ve bulguları akademik kamuoyuyla paylaşmak ve Anadolu tasavvuf tarihinin yerel odaklarını görünür kılmak olarak açıklandı.
Sempozyum kapsamında; Çağırgan Ocağı’nın kökeni, Osmanlı belgelerinde “Çağırgân” adının izleri, vakıf ve tekke yapılanmaları, Kelkit Vadisi’nde manevî coğrafyanın oluşumu, sûfîlerin toplumsal dönüşümdeki rolleri ve Anadolu sûfîliğinin özgün unsurları gibi birçok başlık ele alınacak.
Bildiri sunmak isteyen araştırmacıların başvuru esaslarını incelemeleri; sempozyuma ilişkin sorular için ise sempozyum@cagirgan.org adresi üzerinden sekreterya ile iletişime geçmeleri gerektiği bildirildi.
Haber: Yavuz Kayacık